Geluidsregels voor de buitenunit van je airco

De hoofdregel: maximaal 40 dB bij een buurwoning

De belangrijkste regel staat in artikel 5.14, lid 2, van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): een installatie voor warmte- of koudeopwekking die buiten bij een woning staat — dus ook de buitenunit van een split-airco — mag maximaal 40 dB(A) geluid produceren, op voorwaarde dat die woning aan een andere woning grenst. Denk aan een tussenwoning, een hoekwoning of een twee-onder-een-kapwoning waarvan de buitenunit dicht bij de erfgrens met de buren staat. Deze norm geldt op dezelfde manier bij nieuwbouw en bij verbouw: voor deze specifieke categorie installaties maakt het Bbl geen onderscheid tussen een gloednieuwe airco of de vervanging van een oude. Is het geluidsniveau dat al rechtmatig aanwezig was beter dan 40 dB, dan geldt dat betere ("rechtens verkregen") niveau als ondergrens in plaats van de 40 dB.

Verbouw versus nieuwbouw: het verschil zit in de marge

Voor overige bouwwerkinstallaties — denk aan een ventilatiesysteem of een warmtepomp die niet bij een aangrenzende woning staat — geldt een ander regime. Bij verbouw mag de geluidsproductie van zo'n nieuwe installatie 10 dB hoger zijn dan de waarde die bij nieuwbouw geldt voor verblijfsgebieden (artikel 5.14, lid 1, Bbl). Afhankelijk van de gebruiksfunctie van het gebouw komt dat neer op maximaal 40 dB of 45 dB. Ook hier geldt: is het rechtens verkregen niveau beter, dan blijft dat de norm. Deze extra marge van 10 dB geldt niet voor bouwwerken die geen gebouw zijn, en niet voor de airco- of warmtepompbuitenunit bij een aangrenzende woning uit de vorige sectie — daarvoor blijft de 40 dB-grens onverkort staan, ook bij verbouw.

Waarom deze norm er is

De reden voor deze normen is gezondheid. Het Informatiepunt Leefomgeving noemt het onwenselijk dat geluid van een bouwwerkinstallatie gezondheidsschade veroorzaakt — direct door het geluid zelf, of indirect doordat bewoners de installatie uitzetten terwijl die juist bedoeld is voor een gezond binnenklimaat. Bij een airco speelt dat laatste sterk: zet je de buitenunit 's nachts uit omdat de buren klagen, dan verdwijnt ook de koeling op het moment dat je die het hardst nodig hebt. Hoe luid een buitenunit in de praktijk is, verschilt flink per merk en per bouwjaar; in de gids over geluidsniveau in dB(A) lees je met welke waarden gangbare toestellen draaien en hoe je dat vergelijkt met de wettelijke norm.

Zo voorkom je geluidsoverlast bij de buren

Milieu Centraal geeft een aantal praktische vuistregels die ook helpen om onder de wettelijke geluidsgrens te blijven. Kies bij voorkeur een split-model airco met propaan (R290) als koudemiddel in plaats van een mobiele airco: die laatste verbruikt tot 20 keer meer stroom dan een ventilator en koelt op de heetste dagen juist slecht. Zet de airco hooguit een paar graden lager dan de buitentemperatuur en laat hem alleen draaien als het echt nodig is — minder en korter draaien betekent minder geluid voor de buren. Bij de installatie zelf bepaalt de plek van de buitenunit voor een groot deel of je binnen de norm blijft; het stappenplan voor airco installeren laat zien waar de monteur rekening mee houdt. Heb je een oude of kapotte split-airco, laat die dan altijd verwijderen door een gecertificeerd monteur, zodat het schadelijke koudemiddel niet ongecontroleerd vrijkomt.

Wonen in een appartement of met een VvE?

Woon je in een appartement, dan komt er meestal een extra laag regels bovenop de wettelijke 40 dB-grens: veel VvE's stellen eigen eisen aan de plek en het geluid van een buitenunit aan de gevel, naast wat het Bbl al voorschrijft. In de gids over airco in een appartement lees je hoe je met de VvE en met geluid en plaatsing omgaat voordat je een unit laat ophangen. Overweeg je de airco ook te gebruiken om te verwarmen, dan is het goed om te weten dat de buitenunit dan het hele jaar door in bedrijf kan zijn en dus vaker langs de norm scheert; meer daarover staat in de gids over airco als verwarming .