Geluidsniveau van een airco: dB(A), slaapkamer en de buren

In deze gids leggen we uit wat dB(A) betekent, wat stil is voor het binnen- en het buitendeel, hoe geluid je slaapkamer en de buren beïnvloedt en welke regels er gelden voor het buitendeel. Ook geven we praktische tips om overlast te voorkomen. Zo weet je waar je op moet letten voordat je tekent.

Wat betekent dB(A)?

Geluid wordt uitgedrukt in decibel, afgekort dB. De toevoeging (A) betekent dat de meting is gecorrigeerd voor hoe het menselijk oor geluid ervaart; daarom lees je bij airco's altijd dB(A). Ter oriëntatie: fluisteren is ongeveer 30 dB(A), een rustige woonkamer rond 40 dB(A) en een normaal gesprek zo'n 60 dB(A).

Belangrijk is dat de schaal logaritmisch is. Een toename van 10 dB(A) klinkt voor ons oor ongeveer twee keer zo luid, ook al lijkt het getal maar iets hoger. Het verschil tussen een toestel van 45 en 55 dB(A) is dus veel groter dan die tien punten doen vermoeden. Let daarom nauwkeurig op de dB(A)-waarden in de specificaties.

Geluid van het binnendeel: wat is stil?

Het binnendeel hangt in je leefruimte, dus hier telt vooral het geluid op de lagere standen. Moderne split-airco's halen op de laagste, fluisterstille nachtstand indicatief zo'n 19 tot 25 dB(A); dat is nauwelijks hoorbaar en vergelijkbaar met een heel stille slaapkamer. Op hogere ventilatorstanden loopt dat op tot ongeveer 30 tot 45 dB(A), afhankelijk van het model en het gevraagde vermogen.

Een toestel dat op de laagste stand rond of onder de 25 dB(A) zit, mag je gerust stil noemen. Let wel op: dat lage getal geldt voor de zuinigste, rustigste stand. Zodra de airco harder moet werken, bij grote hitte of om snel op te warmen, maakt hij meer geluid. Voor een slaapkamer is een lage, stille nachtstand daarom belangrijker dan de opgegeven minimumwaarde.

Het buitendeel en de twee geluidsmaten

Bij het buitendeel gaat het vaak mis in de vergelijking, omdat er twee verschillende maten bestaan. Het geluidsvermogen (Lw) is de totale geluidsproductie van het toestel en is een hoger getal, indicatief 55 tot 65 dB(A). De geluidsdruk (Lp) is wat je op een bepaalde afstand hoort, bijvoorbeeld op 1, 3 of 5 meter, en is een lager getal. Fabrikanten noemen niet altijd welke maat ze gebruiken.

Vergelijk dus appels met appels: zet geluidsvermogen tegen geluidsvermogen, of geluidsdruk op dezelfde afstand tegen elkaar. Voor de beoordeling of je buren last hebben, zijn het geluidsvermogen en de plaatsing bepalend. Een op zichzelf stil toestel kan alsnog vervelend zijn als het in een nauwe hoek staat waar het geluid weerkaatst.

Regels: geluidsnormen voor het buitendeel

Voor het buitendeel gelden in Nederland geluidsregels om burenoverlast te beperken. Het Informatiepunt Leefomgeving legt uit dat een installatie voor warmte- of koudeopwekking — zoals een warmtepomp of airco — die buiten bij een woning staat, maximaal 40 dB mag veroorzaken als die woning direct grenst aan een andere woning. Dat staat in artikel 4.107, lid 2, van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor nieuwbouw en in artikel 5.14, lid 2, voor verbouw. Het is één waarde: het Bbl kent voor deze regel geen apart dag- en nachtniveau.

Waar die 40 dB wordt beoordeeld, hangt af van de situatie. Liggen de woningen op verschillende bouwwerkpercelen, dan geldt de waarde op de perceelsgrens. Gaat het om woningen op hetzelfde perceel, zoals in een appartementencomplex, dan geldt hij bij een te openen raam of deur van de buren. Grenst je woning niet aan een andere woning — bijvoorbeeld een vrijstaand huis met openbare ruimte ertussen — dan is deze specifieke grens niet aan de orde en vallen bouwwerkinstallaties onder de algemene regels. Het geluidniveau wordt berekend volgens de Omgevingsregeling; IPLO verwijst daarvoor naar een rekentool. De gemeente is het bevoegd gezag, dus check je situatie daar en laat je installateur de plek vooraf toetsen. Meer hierover in geluidsregels airco buitenunit .

Een airco in de slaapkamer

Voor een slaapkamer wegen geluid en luchtstroom zwaarder dan waar dan ook. Kies een binnendeel met een echte, lage nachtstand en gebruik de slaap- of stilstand, die de ventilator terugregelt. Plaats het binnendeel niet direct boven het hoofdeinde, zodat de luchtstroom niet recht op je gezicht blaast en het geluid verder van je oren zit.

Denk ook aan de buren aan de andere kant van de muur en aan het buitendeel onder een slaapkamerraam, dat van jou of dat van de buren. Een stille nachtstand binnen helpt jou; een goed geplaatst, trillingsvrij buitendeel voorkomt klachten buiten. Meer specifieke adviezen vind je op onze pagina over de airco in de slaapkamer.

Praktische tips tegen geluidsoverlast

De meeste geluidsklachten zijn te voorkomen met de juiste keuze en plaatsing. Met onderstaande punten houd je het voor jezelf en de buurt aangenaam:

• Kies een model met een lage dB(A)-waarde, zowel binnen (nachtstand) als buiten (geluidsvermogen).
• Plaats het buitendeel niet in een nauwe hoek of tussen twee muren; reflectie versterkt het geluid.
• Houd afstand tot ramen en tot de erfgrens van de buren en richt het niet op hun gevel.
• Gebruik trillingsdempers en een stevige montage, zodat resonantie en gebrom verminderen.
• Een omkasting of geluidsscherm kan helpen, mits de luchtstroom vrij blijft.
• Zet het toestel 's nachts in de stille- of nachtstand.