Op welke temperatuur zet je de airco het beste in de zomer?

De vuistregel: een paar graden lager dan buiten

Milieu Centraal geeft voor een vaste split-airco één heldere gebruiksregel: zet hem hooguit een paar graden lager dan de buitentemperatuur en gebruik hem alleen als het echt nodig is. Dat is geen zuinigheidsdogma maar simpele natuurkunde. Een airco verplaatst warmte van binnen naar buiten; hoe groter het temperatuurverschil dat je afdwingt, hoe meer arbeid het toestel daarvoor moet leveren en hoe langer de compressor op vol vermogen draait.

Praktisch betekent dit: is het buiten 30 graden, dan is 25 tot 27 graden binnen een verstandig instelpunt. Is het buiten 35 graden, dan is 28 graden binnen nog steeds een enorme verbetering ten opzichte van niets doen. De verleiding om 21 graden in te toetsen is groot, maar dat levert dubbel nadeel op: een fors hogere energierekening én een onaangename koudeschok als je naar buiten stapt. Bovendien draait de buitenunit dan continu op hoog toerental, wat het geluid richting de buren opdrijft.

Ook belangrijk: je stelt een temperatuur in, geen snelheid. De ruimte koelt niet sneller af als je 18 graden intoetst in plaats van 25. Een inverter-airco moduleert zijn vermogen en zoekt vanzelf het gevraagde niveau op; een te lage instelling zorgt er alleen voor dat hij dóórkoelt voorbij het punt waarop het al comfortabel was.

Wat een lagere stand kost aan stroom

Een airco gebruikt fors meer energie dan een ventilator, en dat verschil is het argument om zuinig met de thermostaatknop om te gaan. Milieu Centraal rekent voor dat een mobiele airco met een slang uit het raam zelfs 20 keer meer stroom verbruikt dan een ventilator. Daar komt bij dat airco's koudemiddel bevatten waarvan gemiddeld een paar procent weglekt — vaak sterke broeikasgassen met een grote klimaatimpact.

Vereniging Eigen Huis benoemt datzelfde nadeel bij koelen: gebruik je een airco om je huis te koelen, dan verbruik je extra energie, wat slecht is voor je energierekening en — als die stroom fossiel wordt opgewekt — voor het milieu. Je kunt dat deels compenseren met zonnepanelen, wat in de zomer goed uitkomt: de piek in koelvraag valt ongeveer samen met de piek in opbrengst.

Elke graad lager die je instelt, verlengt de draaitijd op hoog vermogen. Wil je weten wat dat concreet betekent voor jouw toestel en tarief, kijk dan bij airco stroomverbruik en kosten . Een toestel met een gunstig energielabel verzacht de rekening, maar vervangt de gebruiksregel niet — zie SEER, SCOP en energielabel voor hoe je die cijfers leest.

Begin bij de warmte die je buiten houdt

De goedkoopste graad koeling is de graad die je nooit hoeft weg te koelen. Milieu Centraal zet dat bewust vóór de aanschaf van een airco: houd de warmte zoveel mogelijk buiten met zonwering en goede isolatie, lucht slim, en zorg voor een groene omgeving. Wat niet binnenkomt, hoeft je toestel ook niet af te voeren.

Een ventilator is daarbij de logische eerste stap. Die maakt de lucht niet kouder, maar zorgt via de luchtstroom dat je lichaamswarmte sneller wordt afgevoerd en zweet beter verdampt — daardoor voelt het koeler aan, tegen een fractie van het energieverbruik. Veelgebruikte types zijn de plafond-, tafel-, staande, vloer- en torenventilator.

Combineer je beide, dan kun je de airco op een hogere stand laten staan: met luchtbeweging voelt 27 graden aan als 25. Overweeg je toch een toestel, kies dan volgens Milieu Centraal het liefst géén mobiele airco maar een split-model met binnen- én buitenunit en propaan (R290) als koudemiddel. Heb je een bodemwarmtepomp, gebruik die dan slim om te koelen: dat kost maar weinig energie. Meer over die dubbele functie lees je bij airco als verwarming .

Vergeet het geluid richting de buren niet

Een lage instelling heeft nog een gevolg dat je zelf nauwelijks hoort maar de buren wel: de buitenunit draait harder en langer. In Nederland is dat geregeld. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving geldt voor een installatie voor warmte- of koudeopwekking — zoals een warmtepomp of airco — die buiten bij een woning staat een maximum van 40 dB, als die woning aan een andere woning grenst. Dat is vastgelegd in artikel 5.14, lid 2, van het Besluit bouwwerken leefomgeving.

Bij verbouw gelden voor bouwwerkinstallaties in beginsel dezelfde regels als bij nieuwbouw. Voor verblijfsgebieden mag de geluidsproductie van een nieuwe installatie bij verbouw 10 dB hoger zijn dan de nieuwbouwwaarden, wat afhankelijk van de gebruiksfunctie neerkomt op maximaal 40 dB of 45 dB — tenzij het rechtens verkregen niveau beter is, dan geldt dat. Voor de buitenunit bij naast elkaar gelegen woningen blijft het echter gewoon 40 dB.

Wie op hete nachten diep wil koelen, loopt dus tegen twee grenzen aan: de energierekening en de geluidsnorm. Een instelling van 26 of 27 graden houdt beide binnen de perken. De details van die norm en hoe je eraan voldoet staan in geluidsregels airco buitenunit .

Slaapkamer, hitte en kwetsbare huisgenoten

's Nachts ligt het anders dan overdag. De buitentemperatuur zakt, dus het verschil dat je airco moet overbruggen wordt vanzelf kleiner: dezelfde ingestelde 25 graden kost om drie uur 's nachts veel minder stroom dan om drie uur 's middags. Zet je toestel daarom niet lager bij het slapengaan, maar laat de instelling staan en profiteer van de nachtelijke afkoeling.

Tijdens langere warme periodes maakt het RIVM organisaties en vrijwilligers die zorg verlenen aan kwetsbare groepen extra alert op de gezondheidsrisico's van warm weer. Mensen ouder dan 75 vormen daarbij de grootste kwetsbare groep, maar er zijn meer groepen kwetsbaar. Het Nationaal Hitteplan is het waarschuwingssysteem dat voorzorgsmaatregelen tijdig onder de aandacht brengt. Woont er iemand uit zo'n groep bij je in huis, dan weegt gezondheid zwaarder dan de laatste kilowattuur — koel dan gerust wat ruimer, maar houd het verschil met buiten alsnog beheerst en zorg voor voldoende drinken en luchtbeweging.

Voor een gezonde slaapkamer telt naast de temperatuur vooral de luchtstroom: laat de binnenunit niet recht op het bed blazen. Wat een stille opstelling vraagt, lees je bij airco voor de slaapkamer .