Airco met verwarmingsfunctie: jouw extra warmtepomp?

Steeds meer mensen overwegen een airco die ook kan verwarmen. Het klinkt ideaal: één apparaat voor koelte in de zomer en warmte in de winter. Maar kan zo'n airco écht dienen als extra warmtepomp, zonder dat je een aparte warmtepomp hoeft te installeren? In dit artikel geven we een eerlijk antwoord, gebaseerd op hoe deze systemen werken.

Een airco met verwarmingsfunctie is in feite een lucht-luchtwarmtepomp. Hij haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die binnen af. In de zomer werkt hij andersom. Het grote voordeel: je hebt maar één systeem nodig voor beide functies. Maar er zitten ook belangrijke kanttekeningen aan, bijvoorbeeld op het gebied van rendement, comfort en aansluiting op je bestaande verwarming. We leggen het helder uit, zodat jij een goede keuze kunt maken.

Hoe werkt een airco met verwarmingsfunctie?

Een airco met verwarmingsfunctie werkt als een omkeerbare warmtepomp. In de winter onttrekt hij warmte aan de buitenlucht en geeft die via de binnenunit af aan de ruimte. Zelfs bij temperaturen onder het vriespunt is dit mogelijk, hoewel het rendement dan lager wordt. De meeste moderne systemen kunnen tot ongeveer -15°C blijven verwarmen, maar het vermogen en de efficiëntie nemen af naarmate het kouder wordt.

Het systeem gebruikt elektriciteit om de compressor aan te drijven. De hoeveelheid warmte die hij levert, is meestal 3 tot 4 keer zo groot als de elektrische energie die hij verbruikt. Dit noemen we de COP (Coëfficiënt of Performance). Bij een buitentemperatuur van 7°C ligt de COP vaak rond de 4, maar bij -10°C zakt dit naar ongeveer 2. Ter vergelijking: een elektrische kachel heeft een COP van 1, een moderne water-water warmtepomp haalt vaak een COP van 4 tot 5.

Belangrijk om te weten: een airco verwarmt de lucht, niet het water. Dat betekent dat hij niet direct je radiatoren of vloerverwarming kan voeden. Hij is dus vooral geschikt voor het verwarmen van de lucht in een ruimte, bijvoorbeeld de woonkamer of slaapkamer. Wil je ook warm water of verwarming via radiatoren, dan heb je een lucht-water warmtepomp nodig, die duurder is en meer installatiewerk vereist.

Kan een airco een volwaardige warmtepomp vervangen?

Het korte antwoord: het hangt af van je situatie. Als je een goed geïsoleerd huis hebt en vooral één grote ruimte wilt verwarmen, kan een airco met verwarmingsfunctie prima dienen als extra warmtepomp. Je bespaart dan de kosten van een aparte warmtepomp, die vaak tussen de 5.000 en 15.000 euro kost inclusief installatie. Een airco-systeem met één buitenunit en één of twee binnenunits kost vaak tussen de 1.500 en 4.000 euro.

Maar er zijn belangrijke beperkingen. Ten eerste is een airco ontworpen om snel een ruimte op temperatuur te brengen, niet om een heel huis constant te verwarmen. Het resultaat is vaak een ongelijkmatige warmteverdeling: de ene kamer is warm, de andere blijft koud. Ten tweede is het comfort anders dan bij vloerverwarming of radiatoren: de lucht droogt sneller uit en er kan tocht ontstaan. Ook het geluid van de binnenunit kan als storend worden ervaren.

Daarnaast is het rendement bij strenge vorst lager, waardoor je energierekening hoger kan uitvallen dan bij een goed ontworpen warmtepompsysteem. In de praktijk gebruiken veel mensen de airco dan ook alleen als bijverwarming in de overgangsperioden of voor de woonkamer, terwijl de hoofdverwarming (zoals een cv-ketel) het zware werk doet. Als je volledig van het gas af wilt, is een lucht-water warmtepomp of een hybride warmtepomp vaak geschikter.

Praktische overwegingen bij het kiezen

Als je overweegt een airco aan te schaffen voor zowel koelen als verwarmen, let dan op het energielabel en de SCOP (Seasonal Coefficient of Performance). De SCOP geeft het gemiddelde rendement over het hele stookseizoen aan. Hoe hoger, hoe zuiniger. Kies bij voorkeur een model met een SCOP van minimaal 4.0. Daarnaast is het belangrijk om het vermogen goed af te stemmen op de ruimte: een te kleine unit draait constant op vol vermogen, een te grote unit pendelt en verbruikt onnodig veel.

Verder is de plaatsing van de buitenunit cruciaal. Zorg voor voldoende vrije ruimte rondom, zodat de lucht goed kan circuleren. Plaats de binnenunit niet te hoog, want warme lucht stijgt op en je wilt de warmte op leefhoogte voelen. Vraag altijd een erkende installateur om advies en een offerte. Laat je niet verleiden door de goedkoopste optie, want een correcte installatie bepaalt voor een groot deel het rendement en de levensduur.

Denk ook aan onderhoud: een airco die zowel koelt als verwarmt, moet jaarlijks worden gereinigd, vooral de filters en de warmtewisselaar. Dit kost vaak tussen de 75 en 150 euro per onderhoudsbeurt. Sommige installateurs bieden een servicecontract aan. Houd er rekening mee dat een airco met verwarmingsfunctie in de winter ijs kan vormen op de buitenunit, wat het systeem automatisch ontdooit. Dit is normaal, maar zorg voor een goede afvoer van condenswater.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Een airco met verwarmingsfunctie kan dus prima dienen als extra warmtepomp, mits je de beperkingen kent. Het is een voordelige en flexibele oplossing voor het verwarmen van één of enkele ruimtes, maar geen volwaardige vervanging van een centrale verwarming in een heel huis. Door te letten op het rendement, de installatie en het onderhoud, kun je er jarenlang comfortabel en energiezuinig op verwarmen. Overweeg je een airco voor zowel koelen als verwarmen? Vraag dan offertes aan bij meerdere erkende installateurs en vergelijk hun advies en prijzen.

Lees ook: Airco als warmtepomp: kan dat? · Airco of warmtepomp: verschil en keuze · Hybride verwarmen: airco + cv-ketel · Airco en warmtepomp combineren: mag dat? · Wat kost een airco die ook verwarmt? · Airco met verwarming: 5 nadelen — meer over airco en warmtepomp combineren

AircoRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.