Kun je een airco als warmtepomp in de winter gebruiken?

Steeds meer mensen overwegen om hun airco ook in de winter in te zetten. Moderne airco's kunnen namelijk niet alleen koelen, maar ook verwarmen – en dat werkt zelfs bij temperaturen onder het vriespunt. Maar is een airco dan ook echt een volwaardige vervanging van je cv-ketel of radiatoren? In dit artikel leggen we uit hoe het zit, wat de prestaties zijn bij lage temperaturen en waar je op moet letten.

De techniek achter een airco die verwarmt is eigenlijk heel slim. Een airco werkt als een warmtepomp die warmte van buiten naar binnen verplaatst. Zelfs als het buiten koud is, zit er nog warmte in de lucht. Een goede airco kan die warmte onttrekken en naar binnen brengen. Maar hoe efficiënt is dat bij vrieskou? En kun je er je hele huis mee verwarmen? We geven je een eerlijk beeld, met voor- en nadelen, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

Hoe werkt een airco als warmtepomp?

Een airco met verwarmingsfunctie is in feite een lucht-luchtwarmtepomp. In de zomer onttrekt hij warmte uit de binnenlucht en voert die naar buiten af. In de winter draait hij het proces om: hij haalt warmte uit de buitenlucht en blaast die naar binnen. Dit gebeurt met behulp van een koelmiddel dat bij lage temperaturen verdampt en bij hogere temperaturen condenseert. Zo kan een airco ook bij kou nog warmte aan de buitenlucht onttrekken.

De efficiëntie van dit proces wordt uitgedrukt in de SCOP (Seasonal Coefficient of Performance) of het jaarlijkse rendement. Hoe hoger dit getal, hoe zuiniger de airco. Bij moderne modellen ligt de SCOP vaak tussen 4 en 5, wat betekent dat je voor elke kWh elektriciteit 4 tot 5 kWh warmte terugkrijgt. Ter vergelijking: een elektrische kachel heeft een rendement van 1. Dat maakt een airco dus veel zuiniger dan een elektrische verwarming.

Toch is het belangrijk om te weten dat het rendement daalt naarmate het buiten kouder wordt. Bij temperaturen rond het vriespunt blijft de airco goed werken, maar bij extreme kou – denk aan -10°C of lager – neemt de capaciteit af. Veel airco's hebben een ingebouwde bijverwarming (elektrisch) die bijspringt, maar dat kost meer stroom. Het is dus geen oneindige warmtebron, maar voor het Nederlandse klimaat meestal prima geschikt.

Prestaties bij lage temperaturen

De prestaties van een airco bij lage temperaturen hangen af van het type en de kwaliteit van het toestel. De meeste moderne airco's zijn ontworpen om te verwarmen tot een buitentemperatuur van -15°C of zelfs -25°C. Let wel: dit is de limiet waarbij het toestel nog werkt, niet het punt waarop het nog efficiënt is. Bij temperaturen onder het vriespunt neemt het vermogen af, maar blijft het rendement vaak nog steeds hoger dan dat van een elektrische kachel.

Uit tests blijkt dat een airco bij 0°C nog ongeveer 80% van zijn verwarmingsvermogen levert. Bij -10°C zakt dat naar zo'n 60-70%. Dat betekent dat je airco bij strenge vorst minder warmte produceert, maar nog steeds wel. In de praktijk, met het Nederlandse weer, is het zelden zo lang zo koud dat je hier veel last van hebt. En als het wel zo koud is, dan kun je de cv-ketel of een andere warmtebron als back-up gebruiken.

Er is ook een verschil tussen omkeerbare airco's en echte warmtepompen. Een airco is een lucht-luchtwarmtepomp: hij verwarmt de lucht in één ruimte. Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt je cv-water en kan daarmee radiatoren en vloerverwarming bedienen. Een airco is dus niet direct een vervanging voor een volledige cv-installatie, maar kan wel een flinke bijdrage leveren aan je warmtecomfort.

Kan een airco je cv-ketel vervangen?

Het korte antwoord: nee, niet volledig. Een airco is uitermate geschikt om een ruimte snel en efficiënt te verwarmen, maar hij heeft een aantal beperkingen. Ten eerste verwarmt hij alleen de lucht in de ruimte waar hij hangt, niet het water in je radiatoren. Ten tweede is de warmte die hij produceert anders: het is een directe luchtstroom, die als minder comfortabel kan worden ervaren dan stralingswarmte van een radiator. Toch ervaren veel mensen het als prettig, omdat de lucht gelijkmatig wordt verdeeld.

In de praktijk gebruiken veel mensen een airco als bijverwarming. Je zet hem aan in de woonkamer of slaapkamer en hoeft dan de cv-ketel op een lagere temperatuur te zetten. Dat kan behoorlijk schelen in je gasverbruik. Uit cijfers blijkt dat je met een airco in de winter al snel 30 tot 50 procent op je stookkosten kunt besparen als je hem slim inzet. Maar dat hangt af van je huis, je isolatie en je stookgedrag.

Als je overweegt om je cv-ketel helemaal te vervangen door een airco, dan zijn er een paar aandachtspunten. Een airco is minder geschikt voor grote open ruimtes of huizen met meerdere kamers die je tegelijk wilt verwarmen. Daarnaast is een airco afhankelijk van elektriciteit; als de stroom uitvalt, sta je koud. En hoewel het rendement hoog is, kan het bij extreme kou toch duurder worden dan gas. Voor de meeste huishoudens is een airco een perfecte aanvulling, maar geen volledige vervanging.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Kortom: een airco kan zeker gebruikt worden als warmtepomp in de winter, maar het is geen volledige vervanging van je cv-ketel. Het is een efficiënte en comfortabele bijverwarming die je gasverbruik flink kan verminderen, vooral in de zachtste wintermaanden. Let op de prestaties bij vrieskou, kies een model met een goede SCOP en combineer het met je bestaande verwarming. Zo haal je het meeste uit je airco, het hele jaar door.

Lees ook: Airco als warmtepomp: kan dat? · Airco of warmtepomp: verschil en keuze · Hybride verwarmen: airco + cv-ketel · Airco en warmtepomp combineren: mag dat? · Wat kost een airco die ook verwarmt? · Airco met verwarming: 5 nadelen — meer over airco en warmtepomp combineren

AircoRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.