Als je overweegt een lucht-lucht warmtepomp (airco) te installeren, vraag je je misschien af hoe die presteert als het buiten vriest. Het is tenslotte een lucht-lucht warmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht. Bij lage temperaturen wordt dat lastiger, en dat heeft direct effect op je energieverbruik.
In dit artikel leggen we precies uit wat er met de efficiëntie gebeurt als de thermometer daalt, wat dat betekent voor je stroomrekening en hoe je het verbruik in de winter kunt beperken. Zo weet je wat je kunt verwachten voordat je een offerte aanvraagt.
Hoe werkt een lucht-lucht warmtepomp bij kou?
Een lucht-lucht warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht en geeft die via een binnenunit af aan je ruimte. De efficiëntie waarmee dat gebeurt, druk je uit in de COP (Coefficient of Performance). Een COP van 4 betekent dat je voor elke kilowattuur stroom 4 kWh warmte krijgt. Maar die COP is niet constant: hoe lager de buitentemperatuur, hoe lager de COP.
Dat komt doordat de warmtepomp meer moeite moet doen om warmte uit koude lucht te halen. Daarnaast moet het apparaat regelmatig ontdooien. Het ontdooien kost energie, omdat de pomp tijdelijk andersom werkt om de buitenunit te ontdooien. Daardoor verbruikt hij extra stroom, terwijl hij tijdelijk minder warmte levert. Bij temperaturen rond het vriespunt kan dat flink oplopen.
Concreet: bij +7°C kan een moderne lucht-lucht warmtepomp een COP van 4 tot 5 halen. Bij -7°C zakt dat vaak naar 2 tot 3. Het energieverbruik kan dus zo 40 tot 50% hoger liggen dan op een milde dag, voor dezelfde warmteafgifte.
Wat betekent dit voor je energieverbruik en kosten?
Stel dat je een kamer van 25 m² wilt verwarmen met een lucht-lucht warmtepomp. Op een milde dag (10°C) verbruik je misschien 1 tot 1,5 kWh per uur om het behaaglijk te houden. Op een koude dag (bij -5°C) kan dat oplopen tot 2 tot 3 kWh per uur. Als zo'n koude dag acht uur duurt, zit je aan 16 tot 24 kWh extra. Met een stroomprijs van rond de 0,30 euro per kWh (gemiddeld in 2026) kost dat zo'n 5 tot 7 euro per dag.
Maar let op: dit is een indicatie. Het werkelijke verbruik hangt af van het type warmtepomp, de grootte van de ruimte en je stookgedrag. Een goed geïsoleerd huis verbruikt natuurlijk veel minder. Ook het type verwarmingssysteem waarmee je vergelijkt (cv-ketel, elektrische kachel) bepaalt of je bespaart of juist meer kwijt bent.
Vergeleken met een elektrische kachel (COP 1) blijft een lucht-lucht warmtepomp ook bij -10°C nog steeds zuiniger: een COP van 2 is nog twee keer zo efficiënt. En vergeleken met een cv-ketel op gas is het voordeel vooral afhankelijk van de gasprijs en de stroomprijs. In de winter, vooral bij strenge vorst, kan het verbruik echter flink toenemen, waardoor je voordeel kleiner wordt.
Hoe houd je het energieverbruik in de winter laag?
Je kunt zelf veel doen om het verbruik te beperken. Zet de thermostaat niet hoger dan nodig: elke graad extra kost gemiddeld 6 tot 8% meer energie. Stook de ruimte die je gebruikt, en sluit deuren naar onverwarmde ruimtes. Zo houd je de warmte vast en hoeft de warmtepomp minder hard te werken.
Daarnaast is onderhoud belangrijk. Een vervuilde filter of een verstopte buitenunit zorgt voor een lager rendement. Maak de filters regelmatig schoon en zorg dat de buitenunit vrij is van bladeren en sneeuw. Ook een goede afstelling van de luchtstroom (bijvoorbeeld via de lamellen) helpt om de warmte gelijkmatig te verspreiden.
Overweeg ook om de lucht-lucht warmtepomp niet de enige warmtebron te maken als het extreem koud is. Veel systemen hebben een ingebouwde elektrische bijverwarming. Die schakelt in bij zeer lage temperaturen (bijvoorbeeld onder -10°C), maar die is duur in gebruik. Het is dan vaak voordeliger om de cv-ketel of een andere verwarming te gebruiken op de koudste dagen, en de warmtepomp alleen voor milde dagen.
In het kort
- Kies een model met een hoge COP bij lage temperaturen: vergelijk de waardes bij -7°C of -10°C.
- Laat de installateur het systeem afstellen op jouw woning en stookgedrag, dat scheelt al snel 10-20%.
- Houd de filters en buitenunit schoon voor een optimaal rendement.
- Zet de thermostaat niet hoger dan 20-21°C; elke graad extra kost tot 8% meer energie.
- Verwarm alleen ruimtes die je gebruikt en sluit deuren naar koude vertrekken.
- Overweeg een hybride opstelling: gebruik de warmtepomp op milde dagen en de cv of een andere bron tijdens extreme kou.
- Vraag een offerte op maat: een te klein systeem draait overuren, een te groot systeem pendelt en verbruikt onnodig veel.
Veelgestelde vragen
Hoeveel energie verbruikt een lucht-lucht warmtepomp bij -10°C?
Het verbruik hangt sterk af van het model en de woning. Gemiddeld kun je rekenen op een COP van 2 tot 2,5 bij -10°C. Dat betekent dat je voor elke kWh stroom 2 tot 2,5 kWh warmte krijgt. Ter vergelijking: bij +7°C is dat vaak 4 tot 5 kWh.
Is een lucht-lucht warmtepomp nog rendabel in de winter?
Ja, over het algemeen wel, want zelfs bij -10°C is een COP van 2 nog steeds twee keer zo efficiënt als een elektrische kachel. Maar als je het vergelijkt met een cv-ketel op gas, hangt het af van de energieprijzen. Bij strenge vorst kan het verbruik flink oplopen, dus het is verstandig om de cv-ketel in te zetten als extra warmtebron op de koudste dagen.
Waarom verbruikt mijn warmtepomp meer als het vriest?
Dat komt door twee oorzaken: ten eerste moet de warmtepomp harder werken om warmte uit koude lucht te halen (lagere COP). Ten tweede moet hij regelmatig ontdooien, wat extra stroom kost en tijdelijk minder warmte oplevert. Beide effecten zorgen voor een hoger energieverbruik bij vriestemperaturen.
Kan ik een lucht-lucht warmtepomp als hoofdverwarming gebruiken in de winter?
Dat kan, maar alleen als je woning goed geïsoleerd is en het systeem voldoende capaciteit heeft voor de koudste dagen. In de praktijk kiezen veel mensen voor een hybride oplossing: de warmtepomp voor milde dagen en de cv-ketel voor extreme kou. Zo houd je het comfort hoog zonder dat je energieverbruik de pan uit rijst.
Conclusie
Een lucht-lucht warmtepomp is ook in de winter een zuinige verwarming, maar het energieverbruik neemt duidelijk toe naarmate het kouder wordt. De efficiëntie (COP) daalt, en het ontdooien kost extra stroom. Door je woning goed te isoleren, de thermostaat niet te hoog te zetten en het systeem goed te onderhouden, kun je het verbruik beperken. Wil je weten welk systeem het beste bij jouw woning past? Vergelijk dan offertes van lokale installateurs en let daarbij op de prestaties bij lage temperaturen.
Airco laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via AircoRadar.
Vraag gratis offertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen
- Daikin airco's: sterktes, types en prijsindicatie 2026
- Op welke temperatuur zet je de airco het beste in de zomer?
- Moet je koudemiddel bijvullen bij een airco, en mag je dat zelf doen?
- Welk koudemiddel zit in je airco: R32, R290 of R410A?
- Hoeveel kW airco heb je nodig? Vermogen berekenen in kW en BTU
- Monoblock airco zonder buitenunit: werking, nadelen en prijs
Lees ook: Multi-split of lucht-water: wat past bij mijn huis? · Hoe kies ik het aantal binnenunits voor mijn woning? · Wat kost een lucht-water warmtepomp voor een vrijstaand huis? · Kan ik mijn vloerverwarming combineren met een airco? · Lucht-lucht of lucht-water: wat is energiezuiniger? · Hoe stil is een buitenunit voor een vrijstaand huis? — meer over airco in een vrijstaande woning
AircoRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.