Airco maakt klikkend geluid bij starten en stoppen: wat is normaal?

Je zet de airco aan en hoort een duidelijke klik. Een paar seconden later volgt de zachte zoem van de compressor. Als je de airco uitzet, hoor je weer een klik. Dit geluid is voor veel mensen herkenbaar, maar roept ook vragen op: is dit normaal of duidt het op een storing?

In dit artikel leggen we uit waarom een airco klikt bij het starten en stoppen. Je leest precies wat het relais doet, wanneer het geluid normaal is en in welke situaties je beter een monteur kunt inschakelen. Zo weet je precies waar je aan toe bent en voorkom je onnodige zorgen of juist een dure reparatie.

Het relais: de schakelaar in je airco

Een klikkend geluid bij het starten of stoppen van je airco wordt vrijwel altijd veroorzaakt door het relais. Een relais is een elektromagnetische schakelaar die de stroom naar de compressor, de ventilator of andere onderdelen aan- of uitzet. Wanneer je de airco inschakelt, activeert de besturing het relais. Je hoort dan een duidelijke 'klik' – dat is het moment waarop het relais overschakelt en de stroomkring sluit. Bij het uitschakelen gebeurt het omgekeerde: het relais verbreekt de stroomkring, wat weer een klik geeft.

Dit mechanisme is essentieel voor een veilige en betrouwbare werking van je airco. Het relais zorgt ervoor dat de relatief grote stromen (naar bijvoorbeeld de compressor) niet direct door de elektronica worden geleid, maar via een robuuste schakelaar. Zo beschermt het relais de gevoelige besturingsprint en voorkomt het oververhitting of kortsluiting. Het is dus heel normaal dat je airco klikt – het is een teken dat de schakeling werkt.

Het klikken kan soms twee keer kort achter elkaar komen. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de airco een voorbereidende cyclus draait. Zo kan de binnenunit eerst de klep van de luchtinlaat verstellen voordat de compressor start. Ook dit zijn normale klikken van relais of servomotoren. Zolang het klikken kort en krachtig is en niet gepaard gaat met andere vreemde geluiden, is er geen reden tot zorg.

Wanneer is het klikken abnormaal?

Hoewel klikken bij het starten en stoppen normaal is, zijn er situaties waarin het geluid op een probleem wijst. Let op de volgende signalen:

- **Klikken dat herhaaldelijk gebeurt, maar de compressor start niet.** Als je meerdere klikken hoort maar de buitenunit niet aanslaat, kan het relais defect zijn of kan de condensator (startcondensator) problemen hebben. Dit gaat vaak gepaard met een zoemend geluid of een klik die snel achter elkaar herhaald wordt. - **Een harde klik gevolgd door een plof of een brandlucht.** Dit kan duiden op een overbelast relais of een kortsluiting. Schakel de airco dan direct uit en haal de stekker eruit, of zet de groep uit. - **Klikken tijdens het draaien, niet alleen bij starten/stoppen.** Als je tijdens de werking regelmatig klikken hoort, kan dat wijzen op een slecht contact of een defecte printplaat. Ook een thermische beveiliging die aanspreekt kan dit veroorzaken. - **Het klikken wordt luider of zwakker na verloop van tijd.** Een relais dat veel moet schakelen, kan verslijten. Een zwak klikgeluid kan duiden op een versleten relais dat niet meer goed sluit.

Als je een van deze verschijnselen opmerkt, is het verstandig om een installateur of airco-specialist te vragen om te komen kijken. Meestal is een defect relais eenvoudig te vervangen, maar het kan ook duiden op een groter elektrisch probleem. Een professional kan met een multimeter meten of het relais goed functioneert en of de bedrading in orde is.

Wat kun je zelf doen?

Voordat je een monteur belt, kun je zelf enkele dingen controleren. Allereerst: is het klikken altijd even duidelijk? Bij een nieuwe airco is het normaal dat het relais wat meer geluid maakt; dit kan na verloop van tijd zachter worden. Ook de plaatsing van de binnenunit kan een rol spelen: als de unit tegen een dunne muur of een plank is gemonteerd, hoor je het relais beter.

Schakel de airco uit en controleer of er geen objecten tegen de unit aan staan die het geluid versterken. Soms is het ook mogelijk om via de afstandsbediening een 'stille modus' in te stellen, maar dat heeft geen invloed op het relais. Je kunt hooguit het geluid maskeren.

Als je twijfelt, maak dan een video-opname van het geluid en stuur die naar een installateur. Zo kan hij of zij op afstand al een eerste inschatting maken. Veel servicebedrijven doen dit gratis. Als het alleen om een defect relais gaat, liggen de kosten voor een reparatie vaak tussen de 100 en 250 euro, inclusief voorrijkosten. Een nieuwe printplaat is duurder: reken op 300 tot 600 euro. In dat geval is het soms verstandiger om een nieuwe airco te overwegen, zeker als het apparaat ouder is dan 10 jaar.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Kortom, een klikkend geluid bij het starten en stoppen van je airco is meestal het relais dat zijn werk doet – geen reden tot zorg. Het wordt pas een probleem als het klikken gepaard gaat met andere verschijnselen, zoals een niet startende compressor of een brandlucht. Door goed te luisteren en eventueel een specialist in te schakelen, voorkom je grotere schade. Twijfel je? Neem dan altijd het zekere voor het onzekere en laat een installateur ernaar kijken. Zo blijf je zorgeloos koel in de zomer en warm in de winter.

Lees ook: Airco koelt niet meer: 7 oorzaken en oplossingen · Airco lekt water binnen: dit moet je doen · Airco maakt vreemd geluid: oorzaken en oplossingen · Hoe vaak moet je het aircofilter vervangen? · Airco stinkt: oorzaken en frisse oplossingen · Airco start niet: zo los je het zelf op — meer over airco storingen en oplossingen

AircoRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.