Veel mensen twijfelen bij de aanschaf van een airco of een aan/uit systeem wel verstandig is. Het klinkt logisch: een airco die steeds aan- en uitschakelt, verbruikt misschien meer stroom dan een model dat rustig doorloopt. Maar klopt dat ook? In dit artikel leggen we je uit hoe een aan/uit airco werkt, wat het doet met je energieverbruik en of je rekening daardoor flink kan stijgen.
We geven je concrete rekenvoorbeelden, zodat je vooraf een goed beeld hebt van de kosten. Zo kun je bewust kiezen, want een airco koopt je niet elke dag. We kijken naar de werkelijkheid: wat betekent het voor jouw portemonnee als je de airco vaak gebruikt? Ook eerlijk: een aan/uit airco is niet altijd duurder, maar er zijn wel situaties waarin dat kan gebeuren.
Hoe werkt een aan/uit airco?
Een aan/uit airco heeft een compressor die of volledig aan staat, of volledig uit. Wanneer de gewenste temperatuur is bereikt, schakelt het systeem uit. Zodra de temperatuur weer stijgt (of daalt bij verwarmen), springt hij weer aan. Dat klinkt simpel, maar dit heeft effect op het stroomverbruik.
Bij het opstarten moet de compressor hard werken om de ruimte op temperatuur te krijgen. Dat kost relatief veel energie. Na een paar minuten draait hij op vol vermogen. Als hij uitschakelt, stopt het verbruik, maar de ventilator kan nog even doorlopen. Het aan- en uitschakelen zorgt ervoor dat de gemiddelde temperatuur schommelt, wat soms als oncomfortabel wordt ervaren.
Het grote voordeel? De aanschafprijs van een aan/uit airco is vaak lager dan die van een inverter model. Ook zijn ze eenvoudiger van opbouw, wat reparaties meestal goedkoper maakt. Maar dat voordeel kan verloren gaan als het energieverbruik tegenvalt.
Verbruik en kosten: rekenvoorbeelden
Hoeveel een aan/uit airco kost, hangt af van het vermogen (in kW), het aantal draaiuren en de energieprijs. Stel je een gemiddelde airco van 3,5 kW voor die je ongeveer 500 uur per jaar gebruikt voor koeling. Een aan/uit systeem heeft een EER (energie-efficiëntieverhouding) van ongeveer 3,0. Dat betekent dat voor elke kWh elektriciteit, hij 3 kWh koelvermogen levert. Het opgenomen vermogen is dan 3,5 / 3,0 = 1,17 kW.
Als de airco 500 uur draait, verbruik je 585 kWh per jaar. Bij een stroomprijs van, zeg, 0,25 euro per kWh kost dat 146 euro per jaar. Maar let op: bij een inverter airco met EER 4,0 is het opgenomen vermogen 0,875 kW, dus 437 kWh op jaarbasis = 109 euro. Het verschil is 37 euro per jaar. De hogere aanschaf van een inverter (vaak 300 tot 800 euro duurder) verdien je dus pas na vele jaren terug.
Als je de airco echter intensief gebruikt, bijvoorbeeld 1500 uur per jaar, dan wordt het verschil groter. Aan/uit: 1,17 kW * 1500 = 1755 kWh = 439 euro. Inverter: 0,875 * 1500 = 1313 kWh = 328 euro. Het verschil is 111 euro per jaar. Bij een levensduur van 15 jaar is dat ruim 1600 euro - dan is een inverter op termijn voordeliger, ondanks de hogere aanschafprijs.
Wanneer is een aan/uit airco duurder in gebruik?
Dat is vooral het geval wanneer je de airco veel gebruikt, bijvoorbeeld in een grote woonkamer of bij warme zomers die steeds langer duren. Ook als je de airco gebruikt voor verwarming in de winter, is een aan/uit systeem vaak onvoordeliger. Inverter airco's zijn juist voor verwarming efficiënter, omdat ze ook bij lage buitentemperaturen hun vermogen kunnen aanpassen.
Daarnaast speelt de isolatie van je woning een rol. In een slecht geïsoleerd huis moet de airco vaker draaien om de temperatuur vast te houden. Dat betekent meer aan- en uitschakelmomenten en hogere kosten. In een goed geïsoleerd huis is het verschil kleiner.
Tot slot: een aan/uit airco heeft moeite om een constante temperatuur te handhaven. Daardoor kan hij overcompenseren. Soms kiest de fabrikant voor een groter vermogen om snel te koelen, maar dat verhoogt het verbruik. Kies daarom altijd een model dat past bij de ruimte, ongeacht het type.
In het kort
- Gebruik een aan/uit airco alleen voor incidentele koeling, niet voor de hele zomer.
- Zet de thermostaat niet lager dan nodig: elke graad lager kost extra energie.
- Laat de airco niet onnodig draaien in ruimtes die je niet gebruikt.
- Combineer de airco met zonwering en ventilatie om het gebruik te beperken.
- Onderhoud de airco jaarlijks: een schone filter en condensor verlagen het verbruik.
- Compareer het EER-label: een hogere EER betekent efficiënter, maar ook duurder in aanschaf.
- Overweeg een energiecontract met een lager nachttarief als je de airco juist 's nachts gebruikt.
Veelgestelde vragen
Is een aan/uit airco altijd duurder? Nee, alleen bij intensief gebruik. Bij weinig gebruik kan het prima.
Bij minder dan 300 uur per jaar is het verschil met een inverter klein. Het hangt af van de energieprijs en het aantal starts.
Hoeveel kWh verbruikt een aan/uit airco per uur?
Een 3,5 kW model verbruikt gemiddeld 1,0 tot 1,5 kWh per uur, afhankelijk van de EER en de buitentemperatuur.
Wat is het gemiddelde stroomtarief in 2026?
In 2026 ligt de stroomprijs vaak tussen 0,22 en 0,35 euro per kWh, inclusief belastingen. Check je eigen contract.
Kan ik met een aan/uit airco verwarmen?
Ja, maar het rendement is dan lager dan bij een inverter. Bij frequent verwarmen is een inverter voordeliger.
Conclusie
Een aan/uit airco kan je energierekening verhogen, maar dat hoeft niet. Bij incidenteel gebruik is het verschil met een inverter klein. Gebruik je de airco intensief, bijvoorbeeld voor koeling in de zomer of bijverwarming in de winter, dan kan de hogere efficiëntie van een inverter op termijn veel geld schelen. Kijk dus niet alleen naar de aanschafprijs, maar ook naar je gebruikspatroon. Vraag offertes aan en vergelijk de EER-waarden. Zo kies je een airco die past bij je situatie en je portemonnee.
Airco laten installeren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via AircoRadar.
Vraag gratis offertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen
- Daikin airco's: sterktes, types en prijsindicatie 2026
- Op welke temperatuur zet je de airco het beste in de zomer?
- Moet je koudemiddel bijvullen bij een airco, en mag je dat zelf doen?
- Welk koudemiddel zit in je airco: R32, R290 of R410A?
- Hoeveel kW airco heb je nodig? Vermogen berekenen in kW en BTU
- Monoblock airco zonder buitenunit: werking, nadelen en prijs
Lees ook: Inverter vs. aan/uit airco: wat is het verschil? · Hoeveel stroom verbruikt een inverter airco echt? · Kan een aan/uit airco ook zuinig zijn? · Waarom is inverter airco stiller? · Inverter of aan/uit: welke gaat langer mee? · Wat kost een inverter airco inclusief installatie? — meer over inverter vs. aan/uit airco
AircoRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.