Kan ik mijn airco laten ombouwen naar een warmtepomp?

Je hoort steeds vaker dat een warmtepomp een duurzamer alternatief is voor een cv-ketel. En je vraagt je misschien af: kan ik mijn bestaande airco laten ombouwen naar een warmtepomp? Dat klinkt logisch, want beide apparaten werken op dezelfde techniek. Toch is het antwoord genuanceerder dan een simpel ja of nee. In dit artikel leggen we uit wat er wél kan, wat de beperkingen zijn en waar je op moet letten.

Een airco is in principe een lucht-lucht warmtepomp. Het verschil zit hem vooral in de toepassing: een airco koelt, en sommige modellen kunnen ook verwarmen. Maar een volwaardige warmtepomp voor je hele huis is meestal een lucht-water warmtepomp die op je cv-systeem aansluit. Het ombouwen van een airco naar zo'n systeem is niet zomaar een ingreep. We gaan dieper in op de mogelijkheden, kosten en milieuwinst.

Wat is het verschil tussen een airco en een warmtepomp?

Een airco en een warmtepomp werken beide volgens hetzelfde principe: ze verplaatsen warmte met behulp van een koelmiddel. Een airco haalt warmte uit de lucht binnen en geeft die buiten af (koelen), of andersom (verwarmen). Een warmtepomp doet in feite hetzelfde, maar er zijn belangrijke verschillen in opbouw en doel.

Een lucht-lucht warmtepomp (de 'airco' die je kent) blaast lucht direct de ruimte in. Een lucht-water warmtepomp verwarmt water dat via radiatoren of vloerverwarming door je huis stroomt. Deze laatste is veel geschikter om je hele huis te verwarmen en kan ook warm tapwater leveren. Daarnaast bestaan er hybride systemen die samenwerken met je cv-ketel.

De techniek is vergelijkbaar, maar de onderdelen zoals de compressor en warmtewisselaar zijn niet zomaar uitwisselbaar. Een ombouw van een bestaande airco naar een watergedragen systeem is daarom meestal niet mogelijk. Wat vaak wél kan, is de airco laten functioneren als bijverwarming of als primaire verwarming voor één ruimte (bijvoorbeeld de woonkamer).

Wat kun je wél doen met je bestaande airco?

Als je airco al kan verwarmen, kun je die inzetten om je huis (gedeeltelijk) te verwarmen. Dat is vooral handig in de herfst of het voorjaar, wanneer de cv-ketel nog niet aan hoeft. Zo bespaar je op gas en verlaag je je CO2-uitstoot. Sommige airco's halen een COP (rendement) van 3 tot 4, wat betekent dat ze 3 tot 4 keer zoveel warmte leveren als ze aan elektriciteit verbruiken. Dat is efficiënter dan een elektrische kachel, maar minder dan een moderne warmtepomp die een SCOP van 4 tot 5 haalt.

Een andere optie is om je airco te combineren met een warmtepompboiler. Daarmee verwarm je tapwater met dezelfde buitenunit, maar dat vereist wel aanpassingen. Of je kunt overwegen om je airco te vervangen door een echte lucht-water warmtepomp. Dat is een grotere investering, maar dan heb je ook een systeem dat je hele huis en je tapwater kan verzorgen.

Let op: een airco die alleen koelt, kun je niet eenvoudig laten ombouwen tot een verwarmende versie. Daarvoor zijn andere onderdelen nodig, zoals een vierwegklep. In de praktijk is het vaak voordeliger om een nieuw toestel te kopen dan om te bouwen.

Kosten en milieuwinst van ombouwen of vervangen

De kosten voor het ombouwen van een airco naar een warmtepomp hangen sterk af van wat je precies wilt. Wil je je airco alleen gebruiken voor verwarming van een ruimte, dan zijn de kosten laag: je hoeft vaak alleen de thermostaat aan te passen of een energiezuinige stand te gebruiken. Maar als je denkt aan een volledige warmtepomp voor je huis, dan moet je denken aan een investering van vaak tussen de 5.000 en 15.000 euro, inclusief installatie. Dat is inclusief de buitenunit, binnenunit en eventuele aanpassingen aan je afgiftesysteem (zoals vloerverwarming of grotere radiatoren).

De milieuwinst hangt af van hoe je elektriciteit opwekt. In Nederland wordt elektriciteit steeds groener, waardoor een warmtepomp op termijn veel CO2 bespaart ten opzichte van een cv-ketel. Een lucht-lucht warmtepomp (airco) gebruikt minder stroom dan een lucht-water warmtepomp, maar kan niet het hele huis verwarmen. Toch is elke stap richting elektrisch verwarmen een stap in de goede richting, zeker als je zonnepanelen hebt.

Let ook op subsidies: de overheid stimuleert warmtepompen met de ISDE-subsidie. Die geldt echter niet voor lucht-lucht warmtepompen, maar wel voor lucht-water warmtepompen. Check de voorwaarden voordat je besluit.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Kortom, het ombouwen van een airco naar een volwaardige warmtepomp is in de meeste gevallen niet mogelijk. Wat wél kan, is je airco slim inzetten als bijverwarming of vervangen door een echte warmtepomp. Weeg de kosten en baten af, en laat je adviseren door een professional. Zo kun je een weloverwogen keuze maken die past bij jouw situatie en bijdraagt aan een duurzamer huis.

Lees ook: Hoe werkt een warmtepomp en is het een goed alternatief voor airco? · Wat is het milieuverschil tussen mobiele airco en split-unit? · Koudemiddelen in airco's: wat is het broeikaseffect? · Hoeveel stroom verbruikt een airco en wat kost dat per jaar? · Kan ik mijn airco op zonnepanelen laten draaien? · Hoe lang gaat een airco mee en wat is de milieu-impact van vervanging? — meer over milieu-impact van airco's

AircoRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.